17 lutego 2022 – Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego

17 lutego 2022

„Naród żyje, dopóki jego język żyje,
bez języka narodowego nie ma narodu”.

Karol Libelt

Międzynarodowy Dzień Języka Ojczystego został ustanowiony na 30. Sesji Konferencji Generalnej UNESCO w 1999 roku i obchodzony jest 21 lutego na pamiątkę tragicznych wydarzeń, jakie miały miejsce 70 lat temu w Bangladeszu. W 1952 roku podczas demonstracji studentów uniwersytetu w Dhace i innych aktywistów, domagających się używania języka bengalskiego jako urzędowego, życie straciło pięciu studentów, a wiele osób zostało rannych. Śmierć młodych ludzi nie poszła na marne, stała się zarzewiem obywatelskiej mobilizacji i cztery lata później rząd pakistański nadał językowi bengalskiemu status języka urzędowego.

Tragiczne wydarzenia w Bangladeszu stały się inspiracją dla innych narodów, aby pielęgnowały język ojczysty i dbały o jego trwałość, ponieważ jest bardzo ważnym ogniwem kultury i stanowi fundament tożsamości narodowej.

Głównym celem obchodów Międzynarodowego Dnia Języka Ojczystego jest uświadomienie ludziom na całym świecie różnorodności i wartości języków ojczystych, zarówno narodowych, jak i regionalnych. Według szacunkowych danych na świecie używanych jest obecnie około 7 tysięcy języków, a do najpopularniejszych, o największej liczbie użytkowników należą: chiński, angielski i hiszpański.

Oprócz języka ojczystego warto uczyć się także języków obcych, które mogą być potrzebne nie tylko w sferze zawodowej, ale także podczas podróży, poznawania historii i kultury innych narodów, a także rozwijania relacji międzyludzkich.

Sentencje, maksymy i aforyzmy o języku:

„Granice mojego języka są granicami mojego świata.” / Ludwig Wittgenstein
„Znajomość języków jest bramą do wiedzy.” / Roger Bacon
„Jeden język ustawia Cię w korytarzu życia. Dwa języki otwierają każde drzwi po drodze.” / Frank Smith
„Z językami, wszędzie jesteś w domu.” / Edward De Waal
„Inny język to inna wizja życia.” / Federico Fellini
„Język jest mapą drogową kultury. Mówi Ci skąd ludzie pochodzą i dokąd zmierzają.” / Rita Mae Brown
„Zmień swój język, a zmienisz swoje myśli.” / Karl Albrecht
„Kto nie zna języków obcych, nie wie nic o własnym.” / Johann Wolfgang von Goethe
„Znać inny język, to jak posiadać drugą duszę.” / Charlemagne
„Musi istnieć jakiś język, który obywa się bez słów. (…) Jeśli nauczę się rozszyfrowywać ten język bez słów, uda mi się rozszyfrować świat.”/ Paulo Coelho, Alchemik
„Mów poprawnie, przy użyciu najmniejszej liczby słów, ale zawsze wyraźnie, ponieważ celem wypowiedzi nie jest ostentacja, a żeby ludzie cię rozumieli”. / William Penn
„Gdybym mówił językami ludzi i aniołów, a miłości bym nie miał, stałbym się jak miedź brzęcząca albo cymbał brzmiący.”/św. Paweł, Hymn o miłości
„A nade wszystko szanuj mowę Twą ojczystą/ Nie znać języka swego – hańbą oczywistą.”/ Franciszek Ksawery Dmochowski
„Z językiem jest tak, jak z powietrzem i ze zdrowiem. Ich wartość odczuwamy dopiero po ich stracie.”/ Piotr Bąk

O wartości mowy ojczystej w poezji polskiej:

Leopold Staff

Mowa ojczysta

Bądź z serca pozdrowiona,
Ojczysta, święta mowo!
Niby łańcuchem złotym
Wiąże nas Twoje słowo.

W tobie ostoja nasza,
Wieczna odnowy siła,
Tyś znowu ziemię śląską
Ojczyźnie powróciła.

Twój dźwięk przez góry, morza
Łączy i w jedność splata.
Wychodźców polskich rzesze
We wszystkich częściach świata.

Tyś nasza twierdza, tarcza,
Opieka i obrona.
Ojczysta święta mowo,
Bądź z serca pozdrowiona !

Cyprian Kamil Norwid

Język - ojczysty

„Gromem bądźmy pierw niźli grzmotem,
Oto tętnią i rżą konie stepowe;

Górą czyny!…

- a słowa? a myśli?…